Czym różni się PTSD od C-PTSD?

PTSD i C-PTSD to dwa pokrewne zaburzenia po traumie. PTSD dotyczy zwykle jednego lub kilku wydarzeń, a C-PTSD rozwija się po długotrwałej, powtarzającej się traumie i obejmuje dodatkowo trudności z emocjami, obrazem siebie i relacjami.

Obie diagnozy opisuje klasyfikacja ICD-11. W obu występują trzy grupy objawów: ponowne przeżywanie traumy (flashbacki, koszmary), unikanie przypomnień i stałe poczucie zagrożenia. W C-PTSD dochodzą jeszcze trzy obszary, nazywane zaburzeniami organizacji self:

• trudności w regulacji emocji: wybuchy, odrętwienie, długi powrót do równowagi
• trwale negatywny obraz siebie: wstyd, wina, poczucie bycia gorszą lub bezwartościową
• trudności w relacjach: unikanie bliskości albo silny lęk przed jej utratą

Różnią się też przyczyny. PTSD może wywołać np. wypadek, napaść, katastrofa. C-PTSD najczęściej wiąże się z sytuacją, z której trudno było uciec: przemocą w rodzinie, zaniedbaniem w dzieciństwie, długotrwałą przemocą w związku.

Dlaczego to rozróżnienie ma znaczenie? Bo pomaga dobrać leczenie. Badania pokazują, że terapie skoncentrowane na traumie, takie jak EMDR czy terapia poznawczo-behawioralna skoncentrowana na traumie, są skuteczne także u osób z C-PTSD. Część osób korzysta z dodatkowej pracy nad regulacją emocji, przed przetwarzaniem wspomnień lub równolegle z nim. O tym decyduje indywidualny obraz kliniczny, a nie samo rozpoznanie. Osoby z C-PTSD bywają też błędnie diagnozowane, np. jako osoby z depresją, zaburzeniem lękowym czy borderline. Jeśli rozpoznajesz u siebie te objawy, możesz skonsultować się ze specjalistą, online lub w gabinecie. Diagnoza C-PTSD

Autorka: Dorota Justyna Dula, psycholog, psychotraumatolog.